De Zwolsche Courant - 10 oktober 1998 

De macht van het geslacht

TONEEL 

Het Piccolo Theater Dario Fo met 'Lysistrata' van Aristophanes. Regie: Frans Roth. Papenstraattheater Zwolle, vrijdag 9 oktober. 
 


De ene bondscoach predikt seks voor de match om z'n mannen elke spanning te ontnemen die niet puur op het treffen met de tegenstander is gericht. De andere voetbalbaas laat de tegenovergestelde sekse niet toe, omdat een extra prikkel de manschappen zal aanzetten tot meer inzet in het veld. Aristophanes zette pakweg 400 voor Christus in zijn blijspel Lysistrata het machtigste wapen van de vrouw in om de vrede te forceren en schreef daarmee zowel theater als geschiedenis. 

Heldhaftige muziek. Aan de ene zijde een krijgshaftige erectie, er tegenover een slap aftreksel; in het midden Lysistrata, fier en met ferme taal uithalend naar die 'wulpse wentelteven' die haar oproep voor een bijeenkomst over een zaak van leven en dood lijken te negeren. Nee, had zij een orgie georganiseerd, de dames zouden erop af zijn gekomen als bijen op de honing. Als even later de plattelandsvrouwen, de oversekste buurvrouw uit Athene en de strakke Spartaanse toch arriveren, probeert Lysistrata het vrouwvolk over te halen tot een seksstaking om zo de mannen te 

 

dwingen de oorlog te staken. Het kost haar de nodige moeite de hitsige vrouwen, die zelfs geen man meer kunnen vinden om eens fatsoenlijk vreemd te gaan, zover te krijgen. Eenmaal overtuigd van de noodzaak is Hellas (Griekenland) voor de potente man een hel geworden: de poort is potdicht, een 'hormonaal gestoorde horde' daagt de bronstige krijgers uit, maar houdt de dijen gesloten. 

De strijd die dan wordt gevoerd is vooral van woorden. Een onuitputtelijke stroom rijmelarij wordt over de tegenstander en het publiek uitgestort. Schalkse woordspelingen, aaneengeregen dubbelzinnigheden en kolderieke verwijzingen naar triviale actualiteiten maken er een dolkomisch spektakel van. Maar het gezelschap is niet zonder reden vernoemd naar Dario Fo. De invloed van de Italiaanse nar, die vorig jaar de Nobelprijs voor de literatuur kreeg, is groot. In het spel - volks, clownesk en sterk publieksgericht - en vooral in het verloop van het verhaal met talrijke uitstapjes naar het heden en verwijzingen naar de linkerzijde van het politieke toneel. Fo is parodie en zo is ook deze Lysistrata één grote parodie op de oudheid, op de komedie van Aristophanes, op het manlijk onvermogen en op de macht van het (vrouwelijk) geslacht. Sterk uitvergroot en even sterk gespeeld. 
 
 

DICK LANING